Nhật Bản vừa khởi động một sứ mệnh dưới đáy biển sâu, kéo dài một tháng, nhằm mục đích tìm kiếm nguồn nguyên tố đất hiếm mới ở trong nước, một động thái có thể định hình lại cách quốc gia này đảm bảo nguồn cung các khoáng sản quan trọng được dùng trong xe điện, thiết bị điện tử và hệ thống quốc phòng.
Tàu khai thác thử nghiệm Chikyu của Nhật Bản đã khởi hành từ thành phố cảng Shizuoka đến vùng biển gần đảo Minamitori, một đảo san hô xa xôi cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam. Sứ mệnh này sẽ thử nghiệm điều chưa từng thực hiện trước đây: bơm bùn giàu đất hiếm từ độ sâu 6 km dưới biển trực tiếp lên trên tàu.
Cuộc thám hiểm tập trung vào các trầm tích bùn gần đảo Minamitori, nơi được cho là chứa mật độ đáng kể các nguyên tố đất hiếm, mặc dù chưa công bố ước tính về trữ lượng. Nếu thành công, đây sẽ là lần đầu tiên trên thế giới khai thác bền vững các nguyên tố đất hiếm dưới đáy biển ở độ sâu như vậy và đánh dấu một cột mốc công nghệ quan trọng.
Động thái của Nhật Bản diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang siết chặt kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản quan trọng. Giống như nhiều nền kinh tế phương Tây khác, Nhật Bản đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia thống trị chuỗi cung ứng đất hiếm trên toàn cầu.
Dự án khai thác này đánh dấu nỗ lực đầu tiên của Nhật Bản trong việc tìm kiếm nguồn cung ứng nguyên tố đất hiếm ở trong nước. Các nguyên tố đất hiếm nặng là mối quan tâm đặc biệt đối với Nhật Bản. Những vật liệu này rất cần thiết cho các nam châm mạnh được sử dụng trong động cơ xe điện và xe hybrid.
Nỗ lực khai thác tại đảo Minamitori có thể chưa mang lại kết quả nhanh chóng. Nhật Bản đã đầu tư nhiều tỉ yên vào dự án này kể từ năm 2018, nhưng chưa đưa ra ước tính trữ lượng hay mục tiêu sản xuất. Nếu các thử nghiệm hiện tại thành công, bước tiếp theo sẽ là cuộc thử nghiệm khai thác quy mô lớn, dự kiến vào tháng 2/2027.
Đất hiếm, còn gọi là nguyên tố đất hiếm (REE) là một nhóm gồm 17 nguyên tố kim loại, có hàm lượng ít trong vỏ Trái đất và khó tách ra từng nguyên tố riêng biệt. Đất hiếm được xem là “năng lượng của đồ công nghệ”. Chỉ cần thêm một lượng nhỏ nguyên tố đất hiếm vào sẽ tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ trong đồ công nghệ và điện tử.
